ARNHEM –  JA21 Gelderland is in eerste reactie zeer kritisch op het strokenbeleid van Gedeputeerde Staten. JA21 deelt de wens om de vergunningverlening vlot te trekken voor woningbouw en PAS-melders, maar waarschuwt voor een juridisch ‘ravijn’ in 2035. JA21 eist garanties dat ondernemers die buiten hun schuld niet kunnen verduurzamen, bijvoorbeeld door een overvol stroomnet, niet alsnog hun vergunning verliezen.

Het college stelt harde eisen aan boeren en industrie in zones van 500 meter rondom natuurgebieden. "De noodzaak om van het slot te komen is groot," aldus Gerben Hillebrand, woordvoerder van JA21. "Maar dit plan leunt te zwaar op aannames over techniek en stroom die er nu nog niet zijn."

Dreiging van vergunningintrekking

Een groot zorgpunt dat nu nog onderbelicht blijft, is de rechtszekerheid van bestaande bedrijven. De provincie stelt dat de ‘vrijblijvendheid verdwijnt’ en zet in op strikte handhaving na 2030 en 2035. JA21 vreest dat dit leidt tot koude sanering via de achterdeur, wat nog erger is dan verplichte uitkoop. "Op papier krijgen ondernemers de tijd, maar in de praktijk hangt hun een zwaard van Damocles boven het hoofd," stelt de JA21-fractie. "Als een ondernemer in 2035 wil elektrificeren, maar de netbeheerder geen stroom kan leveren, of als de beloofde staltechnieken niet werken, is het bedrijf volgens de nieuwe regels direct in overtreding. In dit plan ontbreekt de keiharde garantie dat vergunningen in die gevallen veilig zijn. Zonder die zekerheid zorgt dit beleid ervoor dat goedwillende ondernemers vogelvrij worden verklaard."

De ‘Nederlandse kop’ als boosdoener

JA21 hekelt de unieke ‘Nederlandse kop’ op Europese regels. "Door theoretische modellen (KDW) heilig te verklaren, hebben we onszelf juridisch klem gezet terwijl buurlanden gewoon doorbouwen," stelt Hillebrand. "Gelderland zit op slot omdat Nederland de Europese richtlijnen verkeerd heeft geïmplementeerd. Dit beleid is symptoombestrijding van een Haagse systeemfout."

Ruimte voor innovatie in plaats van krimp

JA21 pleit ervoor om de focus te verleggen van rigide zones en verboden (zoals het kunstmestverbod) naar innovatie en realistische doelstellingen. "Geef boeren en MKB’ers de ruimte om zélf te bepalen hoe ze de uitstoot reduceren. Een dictaat vanuit het provinciehuis werkt averechts en remt juist de investeringsbereidheid die we hard nodig hebben."

Financiële degelijkheid

Tot slot blijft de financiering een groot zorgpunt. Bij een geraamd kostenplaatje van 2 tot 3 miljard euro en een dekking van slechts 600 miljoen euro is het risico op een financieel debacle evident. JA21 roept het college op tot realisme: "Wij willen meedenken over oplossingen, maar we gaan geen blanco cheques tekenen die uiteindelijk door de Gelderlander betaald moeten worden."

Prioriteit: PAS-melders en Woningbouw 

De lakmoesproef voor JA21 is of dit beleid daadwerkelijk lucht geeft aan de PAS-melders en de woningbouwopgave. Dit is onze eerste reactie; wij zullen de plannen de komende tijd kritisch blijven toetsen. “Wij steken de hand uit om dit plan te verbeteren, maar de rechtszekerheid van onze ondernemers en boeren is voor ons een breekpunt.”